In zijn nieuwste boek Informatie Autonomie<\/em> legt Martijn Aslander de vinger op de zere plek van de moderne kenniseconomie. Zoals ik al eerder schreef op vanpopta.com in mijn drieluik over het Life Lens systeem (deel 1, 2 en 3)<\/a>, zouden we de manier waarop we naar onze eigen data kijken fundamenteel moeten veranderen. Ik las het boek en neem je in deze blog mee in waarom ons huidige informatiesysteem kapot is en hoe de toekomst eruitziet als we de regie terugpakken.<\/p>\n\n\n\n Aslander maakt meteen in het begin een belangrijk statement: informatiseren is iets wezenlijk anders dan digitaliseren. We stoppen onze informatie in dozen in een magazijn (digitaliseren) en om te weten wat er in de dozen zit, moeten we ze eerst (allemaal) open maken. <\/p>\n\n\n\n Onze computers staan vol met Waarom houden we dit in stand? Aslander introduceert hier de merchants of complexity<\/em>: een complete industrie die er financieel belang bij heeft om IT en informatiestromen complex te houden. Daarnaast houdt het Shirky-principe<\/em> ons in de greep: instituten proberen het probleem in stand te houden waar zij zelf de oplossing voor zijn. Tel daar de sunk cost fallacy<\/em> bij op: we hebben zoveel tijd en geld in ingewikkelde systemen gestopt dat we wel m\u00f3\u00e9ten doormodderen. Het is duidelijk waarom de beoogde transitie zo stroef verloopt.<\/p>\n\n\n\n De oplossing voor deze complexiteit is verrassend eenvoudig: platte tekst en Markdown<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n In het boek wordt beschreven hoe we nu dure ‘parsers’ en AI-modellen moeten trainen om de inhoud uit onze (vaak) rommelige PDF’s te ontleden. Dat is de omgekeerde wereld. Als we informatie direct opslaan in open, machineleesbare formaten (zoals Markdown), is die data direct doorzoekbaar, combineerbaar en herbruikbaar. Bijvangst van deze aanpak: met tekstbestanden is traditionele metadata niet eens meer nodig, want de inhoud is de metadata<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Dit is geen utopisch toekomstbeeld; het wordt al succesvol toegepast. Kijk naar GOV.UK<\/a><\/strong> (de Britse overheidswebsite). Zij durfden de vraag te stellen: ‘Wat heeft de burger nodig om te weten?’<\/em> in plaats van ‘Wat willen wij als organisatie zenden?’<\/em>. Door informatie aan te bieden in open formaten (zoals Markdown en ASCII), besparen ze heel veel tijd en kosten. In Nederland zien we soortgelijke hoopvolle initiatieven, zoals bij de organisatie Wigo4it<\/a><\/em>.<\/p>\n\n\n\n Een ander kritisch punt dat Aslander aansnijdt, is duurzaamheid en toegankelijkheid. Hoe toegankelijk is jouw informatie nog als je een specifiek softwaresysteem niet meer gebruikt of de licentie verloopt? Echte datasoevereiniteit<\/strong> betekent dat jij de baas bent over je eigen informatie, onafhankelijk van wetten, politiek of softwareleveranciers.<\/p>\n\n\n\n Om dat te bereiken moeten we durven afdalen naar de ‘machinekamer’ van de computer. Denk aan het bouwen van het persoonlijke Life Lens systeem<\/a><\/em> via de command line, PowerShell of applicaties zoals Obsidian (waarin je via SDK’s Markdown-bestanden aan elkaar knoopt tot een persoonlijk kennisnetwerk).<\/p>\n\n\n\nDe illusie van de digitale bibliotheek<\/h2>\n\n\n\n
.docx<\/code> en .pdf<\/code> bestanden. In essentie zijn dit geen digitale datadragers, maar digitale printinstructies<\/em>. Ze bootsen het papieren A4-tje na. Het gevolg? Een database vol Word- en PDF-bestanden is voor een computer onleesbaar en ondoorzoekbaar op de inhoud. Je (de computer) moet nog steeds handmatig elk document openen om te weten wat erin staat. We rijden anno 2026 met bulldozers huizen binnen waarvan we de sleutel eigenlijk al in handen hebben.<\/p>\n\n\n\nDe kracht van platte tekst en Markdown<\/h2>\n\n\n\n
De machinekamer en Agentic AI<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/www.vanpopta.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/PXL_20260623_170657298.jpg\")