{"id":1209,"date":"2026-06-03T19:39:47","date_gmt":"2026-06-03T19:39:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanpopta.com\/?p=1209"},"modified":"2026-06-03T20:00:56","modified_gmt":"2026-06-03T20:00:56","slug":"veranderen-op-zoek-naar-de-kern","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vanpopta.com\/?p=1209","title":{"rendered":"Veranderen: op zoek naar de kern"},"content":{"rendered":"\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Digitale transformatie draait niet alleen om technologie, maar vooral om <strong>mens en cultuur<\/strong>. Dat vraagt om een stevige dosis verandermanagement. Tijdens een zeer inspirerend college binnen de leergang Digitale transformatie nam <strong><a href=\"https:\/\/dirkverburg.com\/2025\/04\/17\/the-change-philosopher-daniel-wolfs-interview\/\">Daniel Wolfs<\/a><\/strong> ons mee in de diepgang van verandering: <em>#hoedan<\/em> \u2013 op zoek naar de kern van wat verandering nu echt betekent, en hoe we het effectiever kunnen benaderen.<\/p>\n\n\n\n<p>Veranderen is een woord dat vaak gepaard gaat met <strong>urgentie, weerstand en detailplannen<\/strong>. Het is de klassieke kijk die Arend Ardon in zijn boek <em>Ontketen Vernieuwing<\/em> (2015) beschrijft: veranderen omdat het <em>moet<\/em>, met een start door het management, een gedetailleerd plan van aanpak en medewerkers die \u2013 zo denken we \u2013 weerstand vertonen. Maar <strong>waarom denken we eigenlijk zo?<\/strong> Omdat we grip willen. Omdat onzekerheid ongemakkelijk is. Niet alleen voor leiders, maar ook voor medewerkers.<\/p>\n\n\n\n<p>Maar wat als we die aannames eens onder de loep leggen? Wat als verandering niet <em>gedaan<\/em> hoeft te worden, maar <em>ontstaat<\/em>? Wat als we niet sturen, maar <strong>faciliteren<\/strong>? Dat is de andere kant van het spectrum: verandering als <strong>beweging en vernieuwing<\/strong>, gedreven door verlangen in plaats van urgentie, door experimenteren in plaats van uitrollen, en door <strong>communicatie in de verandering<\/strong> in plaats van <em>over<\/em> de verandering.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>De Transparantie Test: Wat straal je uit?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Een prikkelende oefening uit het college: <strong>de transparantie test<\/strong> (ge\u00efnspireerd door Robert Schwarz). Stel, je schrijft een mail over een verplichte training digitale vaardigheden waarin je verwoord wat je echt denkt. Hoe klinkt die?<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>\u201c<em>Omdat we weten dat jullie weinig tijd of zin hebben om je digitale vaardigheden bij te spijkeren, hebben we besloten dit verplicht te maken. We snappen dat dit niet populair is, maar het is nodig voor de organisatie. Vanaf volgende maand volgt iedereen de training.\u201d<\/em><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Wat straal je hiermee uit? <strong>Wantrouwen? Controle?<\/strong> De boodschap die je <em>denkt<\/em> te geven, is vaak niet de boodschap die aankomt. Onze aannames over verandering \u2013 en over <em>mensen<\/em> \u2013 kleuren hoe we communiceren. En dat heeft impact. Beter is om te kiezen voor een aanpak met open aannames. <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>The Change Studio: Hoe pak <em>jij<\/em> verandering aan?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Daniel Wolfs introduceerde het model van The <strong>Change Studio<\/strong>, een praktische benadering met vier manieren voor een veranderaanpak:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Verlangen<\/strong> \u2013 Wat drijft ons?<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Vertragen<\/strong> \u2013 Experimenteren, begrijpen, reflecteren.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Versnellen<\/strong> \u2013 Onderstroom versterken (wat er al <em>is<\/em>).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Verinnerlijken<\/strong> \u2013 Verandering die <em>blijft<\/em>, doordringt tot in de haarvaten van de organisatie.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>De kern?<\/strong> <em>Versnel waar het kan, vertraag waar het moet.<\/em> Als er al beweging is, sluit daarbij aan. Als er stilstand is, cre\u00eber ruimte voor dialoog en wendbaarheid. Uiteindelijk moet verandering <strong>verinnerlijkt<\/strong> worden \u2013 dan is het geen verandering meer, maar <em>de nieuwe norm<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Verdieping 1: Storytelling \u2013 Het verhaal dat verandert<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Verhalen zijn krachtig. Maar niet zomaar <em>elk<\/em> verhaal. Goede storytelling in verandering:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Begin met \u201cStel je voor\u2026\u201d<\/strong> \u2013 Nodig de luisteraar uit om mee te denken.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Maak het persoonlijk<\/strong> \u2013 Wat raakt <em>jou<\/em> in dit verhaal?<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Houd het klein<\/strong> \u2013 Geen managementjargon, geen buzzwords.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sluit af met een uitnodiging<\/strong> \u2013 Waar heb je je collega\u2019s voor nodig?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>En onthoud: <strong>storytelling \u2260 storieselling<\/strong>. Het gaat niet om het <em>verkopen<\/em> van een verhaal, maar om het <em>delen<\/em> ervan.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Verdieping 2: Antenarrative \u2013 De verhalen <em>voor<\/em> de verandering<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Voordat een verandering plaatsvindt, zijn er al <strong>allerlei verhalen<\/strong> in een organisatie. David Boje noemt dit <em>antenarratives<\/em>: de chaos van meningen, angsten en verwachtingen die de basis leggen voor wat komt.<\/p>\n\n\n\n<p>Hoe maak je hiervan &#8216;chocola&#8217;? Door <strong>deconstructie<\/strong> van de verschillende verhalen. Kijk bv.  naar:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dualiteit<\/strong> \u2013 Wat zijn de tegenstrijdigheden?<\/li>\n\n\n\n<li><strong>De stem van de rebel<\/strong> \u2013 Wie zegt <em>niet<\/em> hardop wat hij denkt?<\/li>\n\n\n\n<li><strong>De andere kant van de medaille<\/strong> \u2013 Hoe klinkt dit verhaal voor de klant?<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Lees tussen de regels<\/strong> \u2013 Wat voel je als je dit hoort? Trots? Wantrouwen?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><em>Voorbeeld:<\/em> \u201cWe doen het voor de klant.\u201d Wie in de organisatie zou hier moeite mee hebben? Wat wordt <em>niet<\/em> gezegd?<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Verdieping 3: Sociale Infectie \u2013 Verandering als virus<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Verandering verspreidt zich niet via powerpoints, maar via <strong>mensen<\/strong>. Ernesto Herrero\u2019s <em>social proof theory<\/em> leert ons: <strong>5-8% van de collega\u2019s<\/strong> kan een hele organisatie in beweging zetten \u2013 dit zijn de <strong>informele leiders<\/strong>: probeer ze te vinden!<\/p>\n\n\n\n<p>Hoe?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Versterk peer-to-peer invloed<\/strong> (sterker dan hi\u00ebrarchie).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Versnel via informele netwerken<\/strong> \u2013 Verhalen en interacties zijn besmettelijk.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Maak het besmettelijk<\/strong> \u2013 Vernieuwing <em>is<\/em> besmettelijk, als je de juiste mensen raakt.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Circulaire patronen: De onzichtbare remmen op verandering<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Soms zitten de grootste belemmeringen niet in <em>wat we doen<\/em>, maar in <strong>hoe we met elkaar omgaan<\/strong>. Arend Ardon spreekt over <em>circulaire patronen<\/em>: interacties die zich herhalen, vaak onbewust, en verandering blokkeren. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hoe herken je ze?<\/strong> Een combinatie van:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Gedrag van de ander<\/strong> (bv. uitstelgedrag).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Jouw gedachten<\/strong> (bv. \u201cZe snappen het niet\u201d).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Jouw gedrag<\/strong> (bv. extra uitleg geven).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Hun gedachten<\/strong> (bv. \u201cZe vertrouwen me niet\u201d).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><em>Voorbeeld:<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jij: \u201cZe nemen geen beslissing.\u201d<\/li>\n\n\n\n<li>Jij denkt: \u201cZe weten niet waarom het belangrijk is.\u201d<\/li>\n\n\n\n<li>Jij doet: Extra notities schrijven.<\/li>\n\n\n\n<li>Zij denken: \u201cZe hebben geen idee wat belangrijk is.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Hoe doorbreek je ze?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Begin bij jezelf<\/strong> \u2013 \u201cIk merk dat ik\u2026\u201d<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Benoem het effect<\/strong> \u2013 Op jou, het team, de organisatie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Vraag naar intentie<\/strong> \u2013 Wat was de <em>goede<\/em> bedoeling?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>&#8220;We zijn heel goed in het maken van een foto waar we zelf niet op staan&#8221;<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Defensieve strategie\u00ebn: De valkuilen van ongemak<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Chris Argyris waarschuwt: als we ongemak vermijden, <strong>leren we niet<\/strong>. Defensief gedrag (bv. informatie achterhouden, inconsistentie tussen woord en daad) houdt de status quo in stand. Het resultaat? <strong>Zinloze overleggen, terugkerende problemen, en een organisatie die stilstaat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hoe doorbreek je dit?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Reflecteer<\/strong> op je eigen denken en handelen.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Voer moedige gesprekken<\/strong> \u2013 Maak het bespreekbaar.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ontregel<\/strong> \u2013 Verander de setting, frustreer oude patronen.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Toon hoogfrequent nieuw gedrag<\/strong> \u2013 Maak het concreet en herhaal het.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Tot slot: De veranderfilosoof<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Het college van Daniel Wolfs heeft me aan het denken gezet. Over <strong>aannames<\/strong> die we als vanzelfsprekend aannemen. Over <strong>verhalen<\/strong> die we niet horen, maar wel bepalen hoe verandering verloopt. Over <strong>patronen<\/strong> die we onbewust in stand houden.<\/p>\n\n\n\n<p>En dus ga ik met <strong>veel interesse<\/strong> het boek <em>De Veranderfilosoof<\/em> lezen \u2013 op zoek naar de kern van verandering. Want misschien is de grootste verandering die we kunnen maken, <strong>onze eigen kijk op verandering<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><em>Wat is jouw ervaring met verandering in organisaties? Herken je de circulaire patronen? Deel je verhaal in de reacties!<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bronnen &amp; inspiratie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>College <a href=\"https:\/\/dirkverburg.com\/2025\/04\/17\/the-change-philosopher-daniel-wolfs-interview\/\">Daniel Wolfs<\/a> \u2013 <em>Veranderen: #hoedan<\/em><\/li>\n\n\n\n<li>Arend Ardon \u2013 <em>Ontketen Vernieuwing<\/em> &amp; <em>Doorbreek de Cirkel<\/em><\/li>\n\n\n\n<li>David Boje \u2013 <a href=\"https:\/\/davidboje.com\/antenarrative\/index.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Antenarrative<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Robert Schwarz \u2013 <em>The Skilled Facilitator<\/em><\/li>\n\n\n\n<li>Joost Kampen \u2013 <a href=\"https:\/\/joostkampen.nl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">De verwaarloosde organisatie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><em>Deze blog is deel van mijn verkenning van digitale transformatie en verandermanagement. Volg je mee?<\/em> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Digitale transformatie draait niet alleen om technologie, maar vooral om mens en cultuur. Dat vraagt om een stevige dosis verandermanagement. Tijdens een zeer inspirerend college binnen de leergang Digitale transformatie nam Daniel Wolfs ons mee in de diepgang van verandering: #hoedan \u2013 op zoek naar de kern van wat verandering nu echt betekent, en hoe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[139],"class_list":["post-1209","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-digitale-transformatie","tag-digitale-transformatie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1209"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1209\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1215,"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1209\/revisions\/1215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanpopta.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}